Γενικά άρθρα

Τα πλοία της Σάμου στον αγώνα του 1821

fireshipby  

   Η ιστορική αναδίφηση εκτός από τις πληροφορίες που αποδίδει για την κατανόηση και ανασύσταση του παρελθόντος δημιουργεί πολλές φορές στον ερευνητή ή τον αναγνώστη την επιθυμία να μπορούσε να ταξιδέψει στο χρόνο για  να ζήσει με όλες του τις αισθήσεις το παρελθόν.

    Μια τέτοια επιθυμία με κυριεύει όταν μελετώ τα βιβλία της τοπικής Ιστορίας ή τα αρχεία της εποχής για την Επανάσταση του 1821. Και είναι καιρός που με τριβελίζει η ιδέα για το ναυτικό αγώνα της Σάμου και τα πλοία που χρησιμοποιήθηκαν. Ένας κατάλογος από το βιβλίο του Γιάννη Ζαφείρη (Λογοθέτης Λυκούργος, ο μεγάλος του 1821) με την κατηγοριοποίηση των καταδρομικών πλοίων και  τα ονόματα των πλοιάρχων τους έγινε η αιτία να ασχοληθώ με το θέμα όχι με τη διάθεση της  λεπτομερούς  έρευνας αλλά με τη διάθεση ικανοποίησης της ανθρώπινης περιέργειας για τα μέσα που διέθεταν οι άνθρωποι και οι αγωνιστές εκείνης της εποχής. Έτσι οι λέξεις  μαρτίγος, τσερνίκι, γαλιώτα, μίστικο, γολέτα, μπρίκι, ζαμπέκο  έστησαν χορό και με οδήγησαν στις θάλασσες της ιστορικής , λεξιλογικής διαδικτυακής έρευνας.

  Ο Αγώνας στη θάλασσα κατά την Επανάσταση του 1821 είναι ένα  από τα πιο ενδιαφέροντα και σημαντικά θέματα της νεοελληνικής Ιστορίας. Βέβαια  έχουν γραφτεί πολλές  μελέτες και βιβλία αλλά η έρευνα και σήμερα συνεχίζεται  με βάση  τις  πηγές των Γενικών Αρχείων του κράτους. Σίγουρα τα νησιά Ύδρα, Σπέτσες και Ψαρά έπαιξαν καθοριστικό ρόλο με την ανάπτυξη της εμπορικής ναυτιλίας και  τη ναυτική δύναμη που διέθεταν από το 18ο αιώνα, αλλά και η Σάμος έχει προσφέρει το δικό της κομμάτι στον ναυτικό αγώνα του 1821.

   Σύμφωνα με τον Επαμεινώνδα Σταματιάδη[1] η ναυτιλία στη Σάμο άργησε να αναπτυχθεί, επειδή το νησί προσέφερε όλα τα απαραίτητα για τερπνό κι ευχάριστο βίο με αποτέλεσμα την αυτάρκεια σε αγαθά, γεγονός που δεν παρατηρούνταν σε άλλα άγονα νησιά , όπως οι Σπέτσες, η Ύδρα, τα Ψαρά  των οποίων οι κάτοικοι είχαν στραφεί στη θάλασσα.

 Άλλωστε οι Τούρκοι απαγόρευαν την κατασκευή μεγαλύτερων πλοίων , ενώ ο φόβος της αιχμαλωσίας από πειρατές αποθάρρυνε τους επίδοξους ταξιδιώτες. Στο τελευταίο τέταρτο του 16ου αιώνα ο Ούγος ντε Κρεβελιέ διαβόητος και θηριώδης πειρατής, Γάλλος στη καταγωγή, είχε τρομοκρατήσει με τις επιδρομές του τους κατοίκους των νησιών του Αιγαίου Πελάγους  ενώ το 1676 είχε επιτεθεί στη Σάμο επιφέροντας μεγάλες καταστροφές.

   Στη Σάμο λοιπόν το 18ο αιώνα είχαν κατασκευαστεί λιγοστά πλοιάρια ακτοπλοϊκά, που λέγονταν  «ξύλα» και είχαν αποστολή  να εξυπηρετήσουν τη συγκοινωνία και το μικρό εμπόριο του νησιού με τα γύρω νησιά και την απέναντι ασιατική παραλία. Τα πλοιάρια αυτά ταξίδευαν από Μάρτιο μέχρι Οκτώβριο και το χειμώνα έμεναν προσορμισμένα.

Διαβάστε περισσότερα: Τα πλοία της Σάμου στον αγώνα του 1821

Βραδιές Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη

 

 

AlexandrosPapadiamantis1

 

          100 χρόνια συμπληρώνονται το 2011 από το θάνατο ενός μεγάλου πεζογράφου της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη. Διαβάστηκε και διαβάζεται ?ε πολλούς διαφορετικούς τρόπους και ίσως αυτό είναι που εξασφαλίζει την επιβίωσή του ?έχρι σή?ερα.
Πριν από ?ισό αιώνα διαβαζόταν περισσότερο «ιδεολογικά», ως θε?ατοφύλακας των εθνικών και πνευ?ατικών αξιών του τόπου· ήταν ο σκιαθίτης «κοσ?οκαλόγερος», ήταν ένας «άγιος». Σή?ερα ενδιαφέρει ?άλλον το εκκοσ?ικευ?ένο προφίλ του, είναι ο «ποιητής», ο «ερωτικός», ο «κοινωνικός»  και διαβάζεται κυρίως για τις λογοτεχνικές αρετές του έργου του, ενώ οι χαρακτήρες του συγκινούν και πλήθος κινη?ατογραφιστών.

 

   Η Σχολική Βιβλιοθήκη του Πυθαγορείου Γενικού Λυκείου Σάμου τιμώντας τη μνήμη του διοργανώνει  βραδιές ανάγνωσης σχολιασμού και ερμηνείας  έργων του « ποιητή με τον πεζό λόγο » Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη στις   16  και 23 Φεβρουαρίου 2011, ώρα 19:00, στο χώρο της Βιβλιοθήκης. Ελάτε να διαβάσουμε κείμενα του Παπαδιαμάντη και κείμενα για τον Παπαδιαμάντη, να σχολιάσουμε και να συζητήσουμε.

   Παράλληλα  με την υποστήριξη του ΕΘΝΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ  παρουσιάζεται η κινητή έκθεση του Κέντρου  από την Τρίτη 15 έως την Παρασκευή  25 Φεβρουαρίου στο χώρο του σχολείου, ώρες επίσκεψης 9:ΟΟ-1:30 το πρωί Δευτέρα έως Παρασκευή και τις  Τετάρτες 16 και 23 Φεβρουαρίου από 19:00 έως 21:00.

 

                    Η Υπεύθυνη της Σχολικής Βιβλιοθήκης

                 Ελπίδα Κατσικογιάννη, φιλόλογος

Από την Ηγεμονία στην Ένωση με την Ελλάδα, 11 Νοεμβρίου 1912

 

Λίγο πριν εκπνεύσει ο 19ος αιώνας η Σάμος χαρακτηριζόταν από τους περιηγητές ως ένα μαγευτικό εμπόδιο κατά τη διάρκεια του ταξιδιού από Σμύρνη προς Κάλυμνο, ενώ ο Λιμήν Βαθέος, η σημερινή πρωτεύουσα, ήταν σύμφωνα με τον αυστριακό λόγιο Παύλο Λινδαίο το 1899 μια κομψή πρωτεύουσα με καθαρούς δρόμους και προκυμαία, με λευκά σπίτια καλαίσθητα, ξεχωρίζοντας από τις άλλες πρωτεύουσες των ελληνικών νησιών και των ακτών της Μ. Ασίας, γιατί είχε δικά της γραμματόσημα, τηλέφωνο με δίκτυο σε όλα τα κέντρα του νησιού και εικονογραφημένα ταχυδρομικά δελτάρια. Δεν είχε ακόμη αυτοκίνητα, ούτε καλό οδικό δίκτυο, ούτε λιθοστρώσεις εκτεταμένες, εφόσον αναγγέλλονταν σχέδια που ποτέ δεν εκτελούνταν. Αλλά η Σάμος δεν ήταν μόνο η χώρα σημαντικού παρελθόντος μα και των ονείρων του μέλλοντος. Επικρατούσε θορυβώδης αισιοδοξία σε σχέση με αυτό που θα γινόταν προσεχώς. Το προσεχώς αποτελούσε την ημερήσια διάταξη. Προσεχώς θα φωτογραφίζονταν τα σπουδαιότερα σημεία του νησιού, προσεχώς θα λιθοστρώνονταν οι δρόμοι, προσεχώς θα εισήγαγε κάποιος το πρώτο αυτοκίνητο.

Διαβάστε περισσότερα: Από την Ηγεμονία στην Ένωση με την Ελλάδα, 11 Νοεμβρίου 1912

Ρίμες, ποιήματα και τραγούδια για την Ένωση της Σάμου με την Ελλάδα

1.Τα κοπασικά (12 Μάη 1908)

" Προυί-προυί μι τη δρουσιά π' ανοίγει το λουλούδι

αφουγκραστήτι να σας πω της Σάμος του τραγούδι.

Του έτους εις τα χίλια ουκτώ κι εννιακόσια,

ου Μάης, είχι δώδικα κι ήτανι Διφτέρα,

π' αρχίνησιν ου πόλεμους τη νύχτα κι τη μέρα.

Τηλέγραφο χτυπήσανι Ιλλάδα κι Αγγλία

δια να βουηθήσουνε τη Σάμο την αθλία.

Ελληνικά δεν ήρτανε, μηδ' απού την Αγγλία.

Πέντε παπόρια ήρτανε 'που μες απ' την Τουρκία.

Πέντε παπόρια πολεμούν κι οι αντάρτες ειν' πιδέξι

τους σπάσανε τα ' λεκτρικά,που βγάνανε να φέξει.

Τούρκους πολλούς ιπιάσανε κι ένα πασά λαβώσαν

κι όσους ιχμαλουτίσανε,όλους τους θανατώσαν...

Ω Παναγιά μου Σπηλιανή, φύλαγε τους αντάρτις

για να μη φάνε κουντακιές απ' τους ουχτρούς στις πλάτις"

('λεκτρικά= προβολείς)

(Απόσπασμα)

(Γέρος χωρικός Πάνω-Βαθιώτης)?

Διαβάστε περισσότερα: Ρίμες, ποιήματα και τραγούδια για την Ένωση της Σάμου με την Ελλάδα

Κορυφαίο γράμμα φοιτητή προς τους γονείς του

Μάνα και πατέρα,

Είναι τώρα ένα εξάμηνο που έφυγα στη Σάμο για να σπουδάσω και σας ζητώ συγγνώμη που καθυστέρησα τόσο να επικοινωνήσω μαζί σας...

Θα σας ενημερώσω τώρα, μόνο που πριν σας παρακαλώ καθίστε κάπου...

Λοιπόν, είμαι αρκετά καλύτερα τώρα. Το βαρύ κρανιακό κάταγμα και η αμνησία που έπαθα όταν έπεσα από την ταράτσα του σπιτιού μου όταν έπιασε φωτιά το κτίριο, αμέσως με το που έφτασα, έχουν σχεδόν περάσει. Πέρασα ένα μήνα στο νοσοκομείο, μπορώ να δω σχεδόν καλά και κάνω μόλις δύο μικροεπεμβάσεις την ημέρα.

Διαβάστε περισσότερα: Κορυφαίο γράμμα φοιτητή προς τους γονείς του